Þegar við veljum þak hugsum við um endingargóða klæðningu, góð efni og vönduð vinnubrögð. Jafn miklu máli skiptir hvernig við könnum árangur verksins og hvað við vitum um ástand þaksins eftir nokkur ár. Það á sérstaklega við um flöt þök þar sem lögin sem verja gegn vatni og halda hita eru ósýnileg.
Þegar lekablettur kemur fram inni þarf að greina orsökina. Þegar þak er enn í byggingu má strax skipuleggja hvernig fylgst verður með ástandi þess. Þéttleikaprófun og rakavöktun svara ólíkum spurningum og því er gott að líta á þær sem verkfæri sem styðja hvort annað.
Hvað sýnir reykprófun á þaki?
Í þessari aðferð er prófunarþoka leidd undir vatnsþéttilagið með sérhæfðu tæki. Í þakuppbyggingu sem hefur verið metin hæf fyrir aðferðina dreifist þokan undir klæðningunni og getur komið upp á yfirborðið um óþéttan stað. Sýnileg útleið hjálpar verktakanum að finna svæði sem þarf að gera við, til dæmis við samskeyti þakdúks eða þakfrágang.
Þetta er prófun með greiningarbúnaði þar sem loftstreymi og þrýstingur eru undir stjórn. Val á vökva, inntaksstað og vinnuaðstæðum er á ábyrgð sérfræðings og þarf að taka mið af leiðbeiningum tækisins og vatnsþéttikerfisins. Venjuleg reykvél fyrir skemmtanir er ekki tilbúin aðferð til að kanna þak.
Fyrst þarf að meta uppbygginguna
Fyrir prófun þarf verktakinn að kynna sér þversnið þaksins. Upplýsingar um að á húsinu sé þakpappi, PVC eða EPDM nægja ekki einar til að velja aðferð. Festing vatnsþéttilagsins, aðgangur að yfirborði þess og möguleiki þokunnar á að dreifast frjálst um afmarkaða prófunarrýmið skipta máli.
Þakdúkur sem er límdur niður á öllum fletinum getur hindrað dreifingu þokunnar. Möl, yfirborð veröndar eða lög græns þaks geta hins vegar torveldað að sjá hvar hún kemur út. Í slíkum tilvikum metur sérfræðingur hvort þurfi að afhjúpa vatnsþéttilagið staðbundið eða velja aðra prófun. Engin ein aðferð kannar öll þök með sama hætti.
Undirbúningur prófunar getur krafist þess að gert sé afmarkað op eða notaður viðeigandi tengistútur. Að prófun lokinni þarf að endurheimta þéttleika þess staðar með faglegum frágangi. Jafn mikilvægt er að framkvæma prófunina rétt: stjórnlaus yfirþrýstingur getur skemmt vatnsþéttilagið eða losað það frá undirlagi. Því er gott að semja fyrirfram við þakverktakann um umfang verksins.
Hvernig er vel undirbúin prófun framkvæmd?
- Mat á þaki og tilgangi prófunar. Verktakinn skoðar uppbyggingu laga, festingu þakklæðningar, aðgengi og upplýsingar um einkenni sem hafa sést.
- Val á aðferð og undirbúningur svæðis. Hann metur hvort reykprófun nýtist, hvernig þokan verði leidd inn og hvernig prófunarstaðnum verði lokað aftur.
- Stýrð prófun og athugun. Hann framkvæmir prófunina, fylgist með yfirborði og frágangi og merkir staði sem þarf að kanna frekar.
- Viðgerð og endurskoðun. Staðfestar skemmdir eru lagfærðar með aðferð sem hæfir viðkomandi kerfi. Umfang skoðunar eftir viðgerð þarf að ákveða með verktakanum.
- Skráning niðurstaðna. Gott er að fá upplýsingar um prófað svæði, staði sem fundust, viðgerðir sem voru gerðar og takmarkanir prófunarinnar.
Túlka þarf niðurstöðu þótt enginn reykur sjáist
Ef þoka kemur ekki upp á yfirborðið merkir það ekki sjálfkrafa að öll lög þaksins séu þurr og enginn minnsti leki sé til staðar. Niðurstaðan fer eftir aðgengi að prófunarstað, möguleikum þokunnar á að flæða og aðstæðum við athugun. Leiðbeiningar vatnsþéttikerfa taka einnig fram að aðrar prófanir kunni að þurfa að koma til viðbótar reykprófun.
Mat á raka í lögunum er annað verkefni. Þótt gat finnist í klæðningunni segir það ekki eitt hversu langt vandinn hefur breiðst út eða hvað þarf að gera við. Við greiningu geta því þurft viðbótarmælingar eða skoðun. Prófun undir vatnsþéttilagi er heldur ekki sama og loftþéttleikaprófun húss, oft nefnd blower door. Tilgangur og framkvæmd eru ólík.
Gerðu ráð fyrir VILPE Sense í nýbyggingu
Ef þú ert að byggja er gott að hugsa lengra en að einni skoðun við verklok. Hjá AMBIT mælum við með að VILPE Sense sé skoðað strax við hönnun þaksins. Þá er auðveldara að velja staðsetningar nema, skipuleggja nauðsynlega hluti og samræma þá framkvæmd vatnsþéttingarinnar.
VILPE Sense er fjölskylda lausna sem nýta hita- og rakamælingar. Hún hjálpar til við að fylgjast með breytingum inni í þakinu sem geta verið ósýnilegar við venjulega yfirferð. Nota má kerfið til lekavöktunar og, í sérstakri útfærslu, einnig til rakastýringar með loftun.
Lekavöktun
RHT-2 nemar í einangrunarlaginu mæla hita og hlutfallsraka. Gögnin berast um grunnstöð til skýjaþjónustu. Kort á grunnmynd þaksins hjálpar til við að bera saman mælingar á mismunandi svæðum og afmarka svæði til skoðunar. Rétt stilltar tilkynningar auðvelda að skipuleggja skoðun þegar varhugaverðar breytingar koma fram.
Þetta er reglubundin vöktun en ekki tafarlaus viðvörun um hvert gat. RHT-2 sendir nýjar mælingar tvisvar á sólarhring og tími tilkynningar fer einnig eftir viðvörunarstillingum. Kortið sýnir svæði með auknum raka. Nákvæm orsök og staðsetning skemmdar eru staðfest við greiningu.
Rakastýring og stuðningur við þurrkun
Í hinni útfærslunni vinna RHT-1 nemar með stýringu og EC þakviftu. Kerfið ber saman aðstæður í byggingarhlutanum og utandyra og stillir síðan loftun til að styðja við að umframraki sé fjarlægður.
Þessi virkni krefst loftstreymisleiðar og tryggðs aðstreymis uppbótarlofts. Ekki öll þök bjóða slíkar aðstæður. Stíf einangrun og vatnsþéttilag sem er límt niður án viðeigandi rása geta komið í veg fyrir nauðsynlegt loftstreymi. Því eru vöktun og þurrkun valdar hvor í sínu lagi út frá hönnun, ekki eingöngu flatarmáli hússins.
Hvað þarf að ákveða áður en vöktun er pöntuð?
Fyrir samtalið er gott að hafa þversnið þaks, flatarmál og upplýsingar um fyrirhugaðan búnað, svo sem sólarrafbúnað eða tæknitæki. Einnig þarf upplýsingar um tegund einangrunar, festingu vatnsþéttilags og skiptingu þaksins í svæði. Aðeins á þeim grunni má velja kerfisútfærslu, staðsetningu nema og mögulega loftun.
Einnig þarf að ákveða hver tekur við tilkynningum og hvað viðkomandi gerir eftir viðvörun. Nemi veitir upplýsingar en gerir ekki við skemmdir. Gildi vöktunar felst í samspili rétt valins kerfis, réttrar uppsetningar og viðbragða við mælingum.
VILPE Sense má einnig nota í húsum sem þegar eru í notkun, eftir mat á uppsetningaraðferð. Á grænum þökum skiptir lega vatnsþéttilagsins máli. Framleiðandinn heimilar viðeigandi uppbyggingu þar sem vatnsþéttilagið er ofan við hitaeinangrunina, en útilokar græn viðsnúin þök.
Ræðum þakið þitt
Ertu að skipuleggja nýbyggingu eða viltu fylgjast betur með ástandi eldra þaks? Hafðu samband við AMBIT. Við förum yfir þarfir verkefnisins og ræðum val á VILPE Sense og þeim hlutum sem eiga að vinna með kerfinu.
Ef merki um leka eru þegar komin fram skaltu lýsa þeim og taka saman tiltækar upplýsingar um uppbygginguna. Það hjálpar í samtali um næstu skref. Þéttleikaprófun, viðgerð og vöktun hafa ólík verkefni. Með góðu skipulagi geta þau saman stutt við að halda þakinu í góðu ástandi.
Algengar spurningar
Má kanna öll flöt þök með reykvél?
Ekki allar þakuppbyggingar henta þessari aðferð. Meta þarf festingu vatnsþéttilags, aðgengi að klæðningu og möguleika þokunnar á að dreifast undir henni. Venjuleg reykvél fyrir skemmtanir kemur ekki í stað sérhæfðs greiningarbúnaðar og fagþekkingar verktakans.
Þarf að rjúfa vatnsþéttilagið fyrir reykprófun?
Gera gæti þurft afmarkað op eða koma fyrir tengistút. Umfangið fer eftir þakinu og prófunarkerfinu. Þétta þarf inntaksstað þokunnar faglega á eftir og því ætti ekki að lofa prófun án inngrips á öllum húsum.
Kemur VILPE Sense í stað þéttleikaprófunar við verklok?
Nei. Prófun kannar þakið á tilteknum tíma en Sense fylgist með síðari breytingum á hita og raka. Vöktunin hjálpar til við að afmarka svæði sem þarf að skoða, en gerir hvorki við vatnsþéttilagið né staðfestir þéttleika þess á hverjum punkti.
Þurrka öll VILPE Sense sett þakið?
Nei. RHT-2 lekavöktun er ætluð til að fylgjast með aðstæðum. Þurrkun með loftun krefst sérstakrar útfærslu með RHT-1, stýringu og EC viftu og opinnar, hannaðrar loftstreymisleiðar. Valið fer eftir uppbyggingunni.
Ertu með spurningar um þakið þitt?
Ráðgjafi fer yfir teikningarnar og velur efni sem hentar fjárhagnum þínum.